Λογιστικό τρικ: Οι τράπεζες «καθάρισαν» από τα κόκκινα δάνεια, αλλά τα διαχειρίζονται οι ίδιες μέσω των servicers

Η μείωση-ρεκόρ των μη εξυπηρετούμενων δανείων παρουσιάζεται ως επιτυχία, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μεθοδευμένη μεταβίβαση και έμμεση διατήρηση ελέγχου από τις ίδιες τις τράπεζες.

Σχολιάζει ο δανειολήπτης της διπλανής πόρτας

Οι ελληνικές τράπεζες πανηγυρίζουν για την ιστορική πτώση του δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) κάτω από το 3% – το χαμηλότερο ποσοστό από την ένταξη της χώρας στην ευρωζώνη. Όμως πίσω από τα θριαμβευτικά ποσοστά κρύβεται μια πραγματικότητα που μοιάζει περισσότερο με λογιστικό τρικ παρά με πραγματική εξυγίανση.

Το «θαύμα» της μείωσης

• Από το 2016 μέχρι σήμερα, τα κόκκινα δάνεια μειώθηκαν κατά 101 δισ. ευρώ.
• Το συνολικό απόθεμα ΜΕΔ έπεσε στα 5,8 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2025.
• Ο δείκτης ΜΕΔ προς το σύνολο των δανείων διαμορφώθηκε σε 2,9%, σχεδόν ίσος με τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Οι τράπεζες παρουσιάζουν αυτή την εξέλιξη ως «επιτυχία» και παράγοντα ενίσχυσης της κερδοφορίας τους. Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για κουκούλωμα του προβλήματος…

Το σχέδιο «Ηρακλής» και οι servicers

Η μείωση επιτεύχθηκε κυρίως μέσω:

• Τιτλοποιήσεων με κρατικές εγγυήσεις ύψους 18 δισ. ευρώ.
• «Πωλήσεων» σε εταιρείες διαχείρισης (servicers).

Σήμερα, σχεδόν 80 δισ. ευρώ κόκκινα δάνεια βρίσκονται υπό τη διαχείριση των servicers. Όμως οι servicers δεν είναι ανεξάρτητοι – πίσω τους βρίσκονται οι ίδιες οι τράπεζες , είτε μέσω συμμετοχών είτε μέσω συνεργασιών. Έτσι, οι τράπεζες εμφανίζουν καθαρούς ισολογισμούς, αλλά εξακολουθούν να έχουν τον έλεγχο των δανείων μέσω αυτών των εταιρειών.

Η πραγματικότητα για τους δανειολήπτες

Οι πολίτες συνεχίζουν να πιέζονται από τους servicers για ρυθμίσεις, κατασχέσεις και πλειστηριασμούς. Οι τράπεζες απαλλάχθηκαν από το βάρος των προβλέψεων, αλλά οι δανειολήπτες δεν απαλλάχθηκαν από το βάρος των χρεών. Αντίθετα, βρίσκονται αντιμέτωποι με πιο επιθετικές πρακτικές είσπραξης, καθώς οι servicers λειτουργούν με μοναδικό στόχο την ανάκτηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους των οφειλών και όχι του “τιμήματος” απόκτησης…

Η μείωση των κόκκινων δανείων δεν είναι αποτέλεσμα πραγματικής εξυγίανσης, αλλά μιας μεθοδευμένης μεταβίβασης που επιτρέπει στις τράπεζες να εμφανίζουν καθαρούς ισολογισμούς και κερδοφορία. Στην ουσία, οι τράπεζες «χάρισαν» τα δάνεια στους servicers, αλλά πίσω από αυτούς εξακολουθούν να βρίσκονται οι ίδιες. Για τους δανειολήπτες, το πρόβλημα παραμένει – απλώς άλλαξε όνομα και πρόσωπο.

Και για το λόγου το αληθές….

Οι τέσσερις μεγάλοι servicers (doValue Greece, Intrum Hellas, Cepal Hellas, QQuant Master Servicer) έχουν διαφορετική μετοχική σύνθεση. Σε κάποιους οι τράπεζες έχουν άμεση συμμετοχή (π.χ. Alpha Bank στην Cepal), ενώ σε άλλους η σχέση είναι έμμεση μέσω μεταβίβασης χαρτοφυλακίων και στρατηγικών συνεργασιών.

Πίνακας: Μετοχολόγιο Servicers και συμμετοχή τραπεζών (2025)

ΠΗΓΗ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ