Αυγά ΒΟΡΙΔΗ+Κοτόπουλα ΔΕΝΔΙΑ: Τα μόνα που μειώθηκαν στο ΡΑΦΙ…
Μειωμένες τιμές… μόνο στα χαρτιά! – Προσφορές βιτρίνας καταγγέλλουν οι καταναλωτές, που «ματώνουν» στο ταμείο
Το λεγόμενο καλάθι των μειωμένων τιμών φαίνεται πως δεν γεμίζει το καλάθι της νοικοκυράς. Από τις 15 Οκτωβρίου εφαρμόζεται το μέτρο μείωσης τιμών σε επιλεγμένα προϊόντα των σούπερ μάρκετ, με στόχο να δώσει ανάσα στα νοικοκυριά που δοκιμάζονται από την ακρίβεια. Παρά τα αισιόδοξα μηνύματα, οι καταναλωτές κάνουν λόγο για ανεπαρκές και πρόσκαιρο μέτρο, που δεν προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση.
Το μέτρο προβλέπει μειώσεις τιμών σε πάνω από 2.000 κωδικούς προϊόντων σε όλη τη χώρα, με μέση μείωση γύρω στο 8%, σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης και τις μεγάλες αλυσίδες. Τα προϊόντα που περιλαμβάνονται καλύπτουν ευρύ φάσμα – τρόφιμα, είδη καθαρισμού, προϊόντα προσωπικής φροντίδας – όμως, οι ενώσεις καταναλωτών διαπιστώνουν ότι οι μειώσεις δεν αφορούν τα βασικά αγαθά που επιβαρύνουν περισσότερο τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι αριθμοί πίσω από τις μειώσεις
Τα τελευταία στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) δείχνουν ότι τον Σεπτέμβριο 2025 οι συνολικές τιμές στα σούπερ μάρκετ μειώθηκαν κατά 0,76% σε σχέση με τον Αύγουστο, ενώ ο ετήσιος πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο +0,61%. Σε επιμέρους κατηγορίες, οι μεγαλύτερες μειώσεις σημειώθηκαν στα φρούτα και λαχανικά (–5,63%), στα απορρυπαντικά (–5,4%) και στα προϊόντα παντοπωλείου (–5,18%).
Την ίδια ώρα, όμως, οι αυξήσεις σε άλλα βασικά είδη αντισταθμίζουν το όφελος: Φρέσκα κρέατα: +10,18%, Γαλακτοκομικά & χυμοί: +4,26%, Ελαιόλαδο: αύξηση 32% σε σχέση με πέρυσι, Ψωμί & αρτοσκευάσματα: +6%. Έτσι, ενώ το καλάθι του σούπερ μάρκετ δείχνει στατιστικά μια μικρή υποχώρηση τιμών, για το μέσο νοικοκυριό η διαφορά στην τσέπη είναι ανεπαίσθητη.
«Oταν μια τιμή ανεβαίνει τρεις φορές και μετά πέφτει 5%…»
«Όταν μια τιμή ανεβαίνει τρεις φορές μέσα σε έξι μήνες και μετά μειώνεται κατά πέντε ή δέκα τοις εκατό, αυτό δεν αποτελεί πραγματική έκπτωση», τονίζει στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζόμενων Καταναλωτών Αποστόλης Ραπτόπουλος.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας απαιτεί μόνιμες παρεμβάσεις και όχι αποσπασματικά μέτρα. «Η πολιτεία οφείλει να θεσπίσει υποχρεωτική αναγραφή τόσο της αρχικής όσο και της τελικής τιμής σε κάθε προϊόν, να μειώσει τον ΦΠΑ στα βασικά αγαθά και να ενισχύσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς», σημειώνει.
Στον Βόλο, οι καταναλωτές κάνουν λόγο για «προσφορές βιτρίνας». «Οι μειώσεις φαίνονται μόνο σε χαρτικά και σε μερικά ζυμαρικά. Στα προϊόντα που αγοράζουμε κάθε μέρα – γάλα, λάδι, ψωμί – οι τιμές δεν άλλαξαν καθόλου. Το καλάθι κοστίζει το ίδιο με πριν» λένε.
Επίσης όπως τονίζεται, στα ράφια συχνά δεν αναγράφεται η αρχική τιμή ούτε το ποσοστό της έκπτωσης, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατο να διαπιστώσει κανείς το πραγματικό όφελος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σε ορισμένα προϊόντα η έκπτωση να είναι εικονική – απλώς αλλάζουν την τιμή της προηγούμενης εβδομάδας για να φαίνεται ότι μειώθηκε.
Το χάσμα παραγωγού – ραφιού
Την ίδια ώρα, και οι παραγωγοί εκφράζουν προβληματισμό. Παραγωγοί φρούτων και λαχανικών λένε πως «εμείς πουλάμε σε πολύ χαμηλές τιμές. Το πρόβλημα είναι τι γίνεται από εκεί και μετά, μέχρι να φτάσει το προϊόν στο ράφι. Αν γραφτεί πάνω στη συσκευασία η τιμή του παραγωγού, ο καταναλωτής θα δει αμέσως τη διαφορά».
Η πρόταση αυτή βρίσκει υποστηρικτές και σε οργανώσεις καταναλωτών, καθώς θα ενίσχυε τη διαφάνεια και θα περιόριζε τα φαινόμενα υπερκοστολόγησης από ενδιάμεσους.
Την ίδια στιγμή το μέτρο των μειωμένων τιμών έχει εθελοντικό χαρακτήρα, κάτι που αφήνει περιθώρια διαφοροποίησης ανάμεσα στις αλυσίδες. Έτσι, οι ίδιες μάρκες ή κατηγορίες προϊόντων μπορεί να πωλούνται σε διαφορετικές τιμές από κατάστημα σε κατάστημα, δημιουργώντας σύγχυση στους καταναλωτές.
Παράλληλα, το μέτρο είναι προσωρινό, με διάρκεια έως το τέλος του έτους. Αυτό σημαίνει ότι, αν δεν υπάρξει παράταση ή νέα πολιτική παρέμβαση, οι τιμές θα μπορούσαν να επιστρέψουν στα προηγούμενα επίπεδα από τον Ιανουάριο.
Μικρό όφελος για το νοικοκυριό
Για ένα μέσο τετραμελές νοικοκυριό με εισόδημα 2.000 ευρώ τον μήνα, η δαπάνη για τρόφιμα ανέρχεται περίπου στα 400 ευρώ. Με βάση τις τρέχουσες μειώσεις, η συνολική εξοικονόμηση δεν ξεπερνά τα 25 – 30 ευρώ τον μήνα – ποσό ανεπαρκές για να καλύψει τις ανατιμήσεις σε ρεύμα, καύσιμα και ενοίκια.
Αντίθετα, όπως τονίζει ο κ. Ραπτόπουλος τα τελευταία δύο χρόνια οι τιμές σε βασικά αγαθά έχουν αυξηθεί κατά 25 – 30%, ποσοστό που δεν εξουδετερώνεται από μια πρόσκαιρη μείωση 5 – 8%.
Η Ένωση Εργαζόμενων Καταναλωτών όπως και άλλοι φορείς, προτείνει μείωση ή και αναστολή ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα, υποχρεωτική αναγραφή αρχικής και τελικής τιμής για λόγους διαφάνειας. Παράλληλα θεωρεί επιβεβλημένη την ενίσχυση των ελέγχων στην αγορά και αυστηρές κυρώσεις σε περιπτώσεις παραπλάνησης αλλά και την αύξηση μισθών και συντάξεων, ώστε να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη.
Μόνο με μόνιμα και θεσμοθετημένα μέτρα, σύμφωνα με τις καταναλωτικές οργανώσεις, μπορεί να υπάρξει ουσιαστική εξισορρόπηση στην αγορά και αποκατάσταση εμπιστοσύνης μεταξύ παραγωγού, εμπόρου και καταναλωτή.
«Το μέτρο των μειωμένων τιμών, αν και καλοδεχούμενο ως πρόθεση, αποδεικνύεται ανεπαρκές ως αποτέλεσμα. Με λίγα προϊόντα στα ράφια, μικρές μειώσεις και ελλιπή διαφάνεια, οι πολίτες εξακολουθούν να αισθάνονται ότι “ματώνουν στο ταμείο”. Δεν θέλουμε εκπτώσεις βιτρίνας, θέλουμε δίκαιες τιμές. Να μπορούμε να γεμίζουμε το καλάθι μας χωρίς να μετράμε κάθε ευρώ.
Η ακρίβεια φαίνεται δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με βραχυπρόθεσμα μέτρα. Χρειάζεται συνεκτική πολιτική, ουσιαστικοί έλεγχοι και μόνιμες παρεμβάσεις που θα εξασφαλίσουν σταθερές και προσιτές τιμές στα είδη πρώτης ανάγκης – μόνο τότε θα μπορέσει το καλάθι των μειωμένων τιμών να γεμίσει πραγματικά το οικογενειακό τραπέζι» καταλήγει ο πρόεδρος.
