680 νεκροί σε πέντε χρόνια: Το σοκ των εργατικών δυστυχημάτων στην Ελλάδα
Οι πιο επικίνδυνοι κλάδοι και οι δομικές αλλαγές που ζητούν οι ειδικοί
Τα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος του ΟΣΕΤΕΕ, Ανδρέας Στοϊμενίδης, αποτυπώνουν μια ζοφερή πραγματικότητα για την ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Μέσα σε μία πενταετία, 680 εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους σε εργατικά δυστυχήματα, ενώ 1.079 τραυματίστηκαν σοβαρά. Μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν 37 θάνατοι, αριθμός που μέχρι τα τέλη Απριλίου είχε ήδη φτάσει τους 47, μαζί με περισσότερους από 63 τραυματίες.
Οι περισσότεροι νεκροί ήταν άνδρες άνω των 45 ετών, εργαζόμενοι στις κατασκευές και στον πρωτογενή τομέα. Οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη επικινδυνότητα παραμένουν οι κατασκευές, η αγροτική παραγωγή, οι οδηγοί και η βιομηχανία, ενώ οι περιφέρειες με τα περισσότερα περιστατικά είναι η Αττική, η Κεντρική Μακεδονία, η Κρήτη και η Θεσσαλία. Εννέα στα δέκα θύματα είναι άνδρες, με τις ηλικίες 46–59 και άνω των 60 να εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ευαλωτότητα.
Ανησυχία προκαλεί και η αύξηση περιστατικών που συνδέονται έμμεσα με την εργασία. Την τελευταία διετία καταγράφηκαν 12 αυτοκτονίες εργαζομένων λόγω συνθηκών εργασίας, καθώς και 22 περιστατικά θερμικής καταπόνησης, φαινόμενο που εντείνεται λόγω κλιματικής κρίσης και εντατικοποίησης της εργασίας. Παράλληλα, οι επαγγελματικές ασθένειες –ιδίως στις γυναίκες– παραμένουν υποκαταγεγραμμένες.
Οι βασικές αιτίες της επιδείνωσης, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι η εντατικοποίηση της εργασίας, η απουσία συλλογικών συμβάσεων, η αποδυνάμωση της Επιθεώρησης Εργασίας και η ανάγκη πολλών συνταξιούχων να συνεχίσουν να εργάζονται λόγω χαμηλών συντάξεων. Ο κ. Στοϊμενίδης κάνει λόγο για «δυστοπική κατάσταση» που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Κεντρική πρόταση αποτελεί η ίδρυση Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου και Ασθενειών, ένα μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ο φορέας θα αναλαμβάνει το κόστος των εργατικών δυστυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, μεταφέροντας την οικονομική ευθύνη στους εργοδότες ανάλογα με την επικινδυνότητα της επιχείρησης και την τήρηση των μέτρων ασφάλειας. Η δημιουργία του έχει συμφωνηθεί από τους κοινωνικούς εταίρους και περιλαμβάνεται στη στρατηγική για την ΥΑΕ 2022–2027.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται επίσης η ενίσχυση και αναβάθμιση του ΣΕΠΕ, η επέκταση των τμημάτων επιθεώρησης σε όλη τη χώρα, η δημιουργία ενιαίου κέντρου συντονισμού στο υπουργείο Εργασίας, η ενεργοποίηση των Περιφερειακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας και η υποχρεωτική σύσταση Επιτροπών ΥΑΕ σε επιχειρήσεις άνω των 20 εργαζομένων. Προτείνεται ακόμη η δημιουργία εργαστηρίων μέτρησης επικίνδυνων χημικών παραγόντων σε μεγάλους δήμους και αποκεντρωμένες διοικήσεις.
Το σύνολο των παρεμβάσεων στοχεύει στη δημιουργία ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και αποτελεσματικού συστήματος πρόληψης, καταγραφής και αντιμετώπισης εργατικών ατυχημάτων, σε μια περίοδο όπου οι απώλειες ανθρώπινων ζωών αυξάνονται με ανησυχητικό ρυθμό.
