Σκιώδης Τραπεζική: Η αράχνη των αγορών

Πολλοί νομίζουν ότι το παγκόσμιο δίκτυο των off-shore εταιρειών, στους περίφημους φορολογικούς παραδείσους, είναι η πιο δηλητηριώδης αράχνη που απλώνει τον ιστό της πάνω από την διεθνή οικονομία. Άλλοι πάλι, θεωρούν τα παράγωγα, από μόνα τους, ως αιτία του κακού.

Γράφει ο Ηλίας Καραβόλιας, Οικονομολόγος

Υπάρχει όμως ένας άλλος επικίνδυνος ιστός, που έχει εδώ και πολλά χρόνια απλωθεί μεθοδικά, πάνω από τις αγορές, τις οικονομίες, τις κοινωνίες: είναι η σκιώδης τραπεζική (shadow banking).

Το παγκόσμιο Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Financial Stability Board – FSB) όρισε πρόσφατα ως σκιώδες τραπεζικό σύστημα «το σύστημα πιστωτικής διαμεσολάβησης που περιλαμβάνει οντότητες και δραστηριότητες εκτός του κανονικού τραπεζικού συστήματος». (http://www.financialstabilityboard.org/ )

Ο ορισμός περιλαμβάνει εκείνους τους ‘φορείς’ που λειτουργούν εκτός του κανονικού τραπεζικού συστήματος και ασκούν δραστηριότητες που έχουν κυρίως δύο χαρακτηριστικά: την μεταβίβαση πιστωτικού κινδύνου και την χρησιμοποίηση άμεσης ή έμμεσης χρηματοοικονομικής μόχλευσης.

Στον ευρύτερο θεωρητικό ορισμό περιλαμβάνονται και άλλα χαρακτηριστικά αυτών των φορέων, με σημαντικότερο αυτό της ‘αποδοχής χρηματοδότησης’. Μια πρόσφατη μελέτη των 11 μεγαλύτερων εθνικών συστημάτων σκιώδους τραπεζικής, έδειξε συναλλαγές ύψους 51 τρις $ ,τέλη του 2007.(http://www.ft.com /cms/s/0/39c6a414-00b9-11e1-930b 00144feabdc0.html).

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι φορείς και πώς επηρεάζουν την καθημερινότητα μας; Πάλι με βάση τους ορισμούς του FSB, το shadow banking ασκείται από ‘Οντότητες ειδικού σκοπού που ασκούν δραστηριότητες μετατροπής της ρευστότητας ή/και της λήξης περιόδων χρηματοδότησης. Πίσω από την φράση ‘οντότητες’ κρύβονται στην ουσία εκείνοι οι ισχυροί μηχανισμοί των αγορών, τα κρυφά πιόνια των μεγάλων παιχτών είτε στα θεσμικά είτε στα εξωθεσμικά χρηματιστήρια αξιών.

Διότι σήμερα, τόσο οι αρρύθμιστες αγορές παραγώγων και ασφαλίστρων κινδύνου όσο και οι αγορές ανταλλαγής επιτοκίων και κινδύνου, με ακρωνύμια που στοιχειώνουν πλέον την καθημερινότητα μας (πχ, cds, swaps), καταλαμβάνουν τον μεγάλο όγκο της παγκόσμιας συναλλακτικής δραστηριότητας στις αγορές χρήματος.

Στην σκιώδη τραπεζική υπάγονται και όλα τα εκείνα τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς ,ως είδη επενδυτικών κεφαλαίων ή προϊόντων με καταθετικά χαρακτηριστικά, ευάλωτα δηλαδή σε μαζικές και ταυτόχρονες εξαγορές (πχ, bond/equities funds, hedge funds, sovereign wealth funds , κ.α).

Οχήματα τιτλοποίησης χρέους και πλούτου, όπως τα ειδικά επενδυτικά οχήματα ειδικού τύπου και σκοπού (SIVs, SPVs ), και κυρίως τα σύγχρονα επενδυτικά κεφάλαια των διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (Exchange Traded Funds/Products – ETFs/ETPs),μπορούν να μοχλεύονται ή/και να παρέχουν προσωρινές πιστώσεις στις αγορές.

Ειδικά στα τελευταία προϊόντα (ETPs) oι θεσμικοί επενδυτές, κυρίως οι διαχειριστές σε τράπεζες, διοχετεύουν απίστευτα κεφάλαια.

Πρόκειται για καλάθια ενεργητικού, που προσπαθούν να αποφύγουν την χρηματιστηριακή μεταβλητότητα την οποία προκαλούν πχ, η τωρινή κρίση στην ευρωζώνη και οι γενικότεροι φόβοι για την παγκόσμια οικονομία. Θεωρείται ότι προσφέρουν μια ‘σχετική σταθερότητα’ και τακτικές αποδόσεις, αφού υποτίθεται ότι οι θεσμικοί επενδυτές εξετάζουν πλέον σοβαρά τα πλεονεκτήματα των ‘παθητικών επενδύσεων’, μέσω μιας σειράς επιλεγμένων εργαλείων, σε σύγκριση με την χρήση ενεργητικής διαχείρισης.

Πρόσφατα, οι Financial Times (http://ww.ftcom/194/articles/ 711778/ArticleFTgr.aspx/) ανέφεραν ότι οι εισροές σε ETPs- καλάθια μετοχών, ομολόγων, εμπορευμάτων, δεικτών -προσέλκυσαν καθαρά κεφάλαια άνω των 100 δισ. δολαρίων, για το Α’ εξάμηνο του 2012, για πρώτη φορά από τότε που γεννήθηκε ο κλάδος, στα τέλη της δεκαετίας του ’80.

Αυτό όμως που αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα του shadow banking σήμερα, είναι η εμπλοκή του με τον ‘κρατικό καπιταλισμό’.

Στο άρθρο του ‘Οι αόρατοι κυρίαρχοι των αγορών’, ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος, (www.andrianopoulos.gr) αναλύει έξοχα το φαινόμενο, παραπέμποντας στο βιβλίο του Εric J. Weiner, «The Shadow Market: How Sovereign Wealth Funds Secretly Dominate the Global Economy-New York: Simon & Schuster, 2010».

Είναι κομβικές, για την κατανόηση του φαινομένου shadow banking, εκείνες οι δραστηριότητες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικές πηγές χρηματοδότησης και των μη τραπεζικών ιδρυμάτων. Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν τόσο την τιτλοποίηση, όσο και τον δανεισμό τίτλων, και τις πράξεις επαναγοράς («repos»).

Η δημιουργία αυτής της αρρύθμιστης μεν, αλλά τεράστιας δεξαμενής ρευστότητας και μόχλευσης, είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της μείωσης του περιθωρίου κέρδους στα ίδια κεφάλαια, του κλασσικού τραπεζικού κλάδου, ιδιαίτερα μετά την κατάργηση περιορισμών σε επιτόκια και όρια δανεισμού από την δεκαετία του ’80, σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία.

Σήμερα όμως, ακόμα και τα περίφημα κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου (hedge funds) βρίσκονται σε δυσχερή θέση. Η πτώση των αποδόσεων έχει περιορίσει τα ενεργητικά διαχείρισης, οπότε η ψυχολογία των μεγάλων και μικρών μεριδιούχων δεν αποτυπώνεται σε νέες εισροές, αλλά σε βεβιασμένες, ενίοτε, εκροές.

Η κλασική διατραπεζική αγορά, έχει αρχίσει όμως να νιώθει την ανάσα του shadow banking. Πχ, μπορεί την περασμένη εβδομάδα η ΕΚΤ να έκανε μια κίνηση χαλάρωσης των στάνταρ για τις εγγυήσεις σε χρεόγραφα με ενυπόθηκο υπόβαθρο, διευρύνοντας την κλίμακα των χρεογράφων που θα αποδέχεται, αλλά αυτό έγινε σε μια προσπάθεια βελτίωσης της πρόσβασης ορισμένων τραπεζών, ειδικά από την Ισπανία, στο ρευστό της ΕΚΤ. Και σίγουρα, αυτό δεν σημαίνει ότι οι τράπεζες θα χρειαστεί να αποσύρουν κρατικά ομόλογα από τους μηχανισμούς της ΕΚΤ, αλλά δεν θα τους επιτραπεί να καταθέσουν μεγαλύτερο όγκο από όσο ήδη έχουν.

Κοινώς, δεν θα τους συμφέρει πλέον να τοποθετούνται συχνότερα στην επίσημη δευτερογενή ή πρωτογενή αγορά του κρατικού χρέους, που έχει αρχίσει και στενεύει ως προς τα περιθώρια κέρδους, μιας και οι ανεπτυγμένες χώρες που δανείζονται από τις αγορές ακριβά η μία μετά την άλλη , μπαίνουν σε μηχανισμούς στήριξης και χάνουν την κάνουλα των αγορών.

Συμπερασματικά, καταλήγω λέγοντας ότι τα όρια μεταξύ σκιώδους και θεσμικής τραπεζικής, γίνονται πλέον όλο και πιο δυσδιάκριτα.

Οι ανάγκες ρευστότητας κρατών, εταιρειών και –κυρίως- των τραπεζών, έχουν μπλεχτεί στα δίχτυα μιας αλληλεξαρτώμενης σχέσης πιστώσεων-επενδύσεων.

Αυτή η σχέση είναι που διαμορφώνει τα ενεργητικά μόχλευσης και τις αξίες ενεχυρίασης και τελικά αυτοί οι συντελεστές είναι που καθορίζουν το πιο κρίσιμο κομμάτι της οικονομίας: την ρευστότητα.

………………………….

ΣΚΙΩΔΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

Γράφει ο Διονύσιος Γ. Βαλσαμής
Διδάκτωρ Οικονομικών ΕΚΠΑ

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, η τάση που διαμορφώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο δείχνει ότι η παροχή υπηρεσιών χρηματοοικονομικής διαμεσολάβησης από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα έχει υποκατασταθεί σε σημαντικό βαθμό από καινούργια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα τα οποία παρέχουν νέα και πιο σύνθετα επενδυτικά προϊόντα. Το σύνολο των διαμεσολαβητών πλην των τραπεζικών ιδρυμάτων (Other Financial Intermediaries, OFIs) που λειτουργούν υπό την εποπτεία των ελεγκτικών αρχών αποτελούν τη σκιώδη τραπεζική αγορά (McCulley, 2007). Ως αποτέλεσμα, η διαμορφούμενη κατάσταση στο τραπεζικό σύστημα εγείρει ανησυχία αναφορικά με τη σταθερότητά του και τις αλληλοεπιδράσεις που ανακύπτουν και αφορούν στη συμμετοχή του επίσημου τραπεζικού τομέα στη σκιώδη τραπεζική αγορά καθώς και στη διάχυση των αρνητικών γεγονότων λόγω της δυναμικής της αγοράς (έλλειψη ρευστότητας, πτώση τιμών).

Βασικός παράγοντας στην παρατηρούμενη αύξηση της σκιώδους τραπεζικής αγοράς (κυρίως μέχρι το 2007 οπότε και ξεκίνησε η παγκόσμια οικονομική κρίση) είναι η εφαρμογή όλο και περισσότερο δεσμευτικών όρων στην επίσημη αγορά γεγονός που δίνει το κίνητρο σε πολλά τραπεζικά ιδρύματα να μεταφέρουν μέρος των δραστηριοτήτων τους στον ανεπίσημο τομέα. Η Βασιλεία ΙΙΙ αναμένεται να δώσει περαιτέρω κίνητρα στις τράπεζες να επενδύσουν σε μη-τραπεζικά ιδρύματα με υψηλότερο βαθμό μόχλευσης ώστε να αποφύγουν τις δεσμεύσεις για διακράτηση ενός ορισμένου ποσοστού υποχρεωτικών κεφαλαιακών διαθεσίμων.

Το σκιώδες τραπεζικό σύστημα αποτελεί μια διευρυμένη οντότητα και ως εκ τούτου δεν μπορεί να του αποδοθεί ένας συγκεκριμένος ορισμός. Αναφέρεται στο σύνολο των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν παροχή πίστης, ρευστότητας και κεφαλαίων βραχυπρόθεσμης διάρκειας για τη χρηματοδότηση μακροπρόθεσμων επενδύσεων εκτός κανονιστικού πλαισίου του τραπεζικού συστήματος (FSB, 2012; European Commission, 2012). Βασικές συνιστώσες της αποτελούν οι τιτλοποιήσεις (securitization activity) μέσω σχημάτων ειδικού σκοπού, και από πλευράς χρηματοδότησης τα αμοιβαία κεφάλαια (Money Market Funds, MMFs), οι συμφωνίες επαναγοράς (repo market) και τα κερδοσκοπικά χαρτοφυλάκια υψηλού ρίσκου (hedge funds).

Η μέτρηση του μεγέθους της σκιώδους τραπεζικής αγοράς αποτελεί δύσκολο εγχείρημα, τουλάχιστον για την Ευρώπη, καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα και έτσι η ποσοτικοποίηση είναι προσεγγιστική.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του FSB (2012), σε παγκόσμιο επίπεδο το μέγεθος των OFIs αυξανόταν με ραγδαίους ρυθμούς, πλησιάζοντας τα $62 τρις το 2007 έναντι μόλις $26 τρις το 2002, ενώ το 2008 σημείωσε ελαφρά μείωση για να ανέλθει στα $67 τρις το 2011 (Διάγραμμα 1). Ως ποσοστό του συνολικού χρηματοπιστωτικού τομέα, η σκιώδης τραπεζική αγορά ανέρχεται γύρω στο 25% την περίοδο 2009-11, ύστερα από το ιστορικά υψηλό 27% το 2007.

Διάγραμμα 1. Σύνολο ενεργητικού χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων παγκοσμίως Πηγή: FSB (2012).

Σε ότι αφορά στην Ευρωζώνη, το μερίδιο των περιουσιακών στοιχείων των OFIs στο σύνολο του χρηματοπιστωτικού τομέα ανερχόταν στο 17,9% στο δεύτερο τρίμηνο του 2007 για να σημειώσει αύξηση το αντίστοιχο τρίμηνο του 2011 πλησιάζοντας το 20% (European Commission, 2012). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα για την αντίστοιχη περίοδο σημείωσε μείωση στο μερίδιό του από 54% σε 51,5%, παραμένοντας ωστόσο ο κύριος μοχλός χρηματοδότησης. Η αύξηση του ενεργητικού των OFIs με σταθερούς ρυθμούς την περίοδο 2005-07 (ρυθμός μεγέθυνσης κοντά στο 20%) σηματοδοτούσε την υποκατάσταση του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος από μη τραπεζικά ιδρύματα. Τα υψηλά επίπεδα μόχλευσης σε συνδυασμό με την κρίση και τον περιορισμό της ρευστότητας περιόρισε τους ρυθμούς εξάπλωσης των OFIs μετά την έναρξη της κρίσης.

Διάγραμμα 2. Κατανομή OFIs παγκοσμίως Πηγή: FSB (2012).

Αντίθετα οι ΗΠΑ έχουν τη μεγαλύτερη σκιώδη αγορά, με σύνολο ενεργητικού τα $23 τρις το 2011 μολονότι το ποσοστό τους ως προς το σύνολο της παγκόσμιας σκιώδης αγοράς μειώνεται από 44% το 2005 σε 35% το 2011. Η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως στην αύξηση του μεριδίου του ΗΒ και της Ευρωζώνης.

Η αύξηση της σκιώδους τραπεζικής αγοράς (αν και με μικρότερους ρυθμούς μετά την κρίση 2008-11) έναντι του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος, έχει δημιουργήσει σχέσεις αλληλεξάρτησης μεταξύ αυτών των δύο. Η διασύνδεση που έχει δημιουργηθεί έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του συστηματικού κινδύνου και τη διάχυσης της κρίσης στο σύνολο του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο συστηματικός κίνδυνος δεν αυξάνεται μόνο από την ύπαρξη των OFIs αλλά και από τις σχέσεις τους με τον επίσημο τραπεζικό τομέα.

Το Διάγραμμα 3 παρουσιάζει την κατανομή των δανείων και των καταθέσεων μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και OFIs στην Ευρωζώνη.

Διάγραμμα 3. Ποσοστό καταθέσεων και δανείων μεταξύ τραπεζών και OFIsΠηγή: European Commission (2012).

Οι διατραπεζικές καταθέσεις και τα δάνεια ως προς το σύνολο των καταθέσεων και των δανείων αυξήθηκαν από 12% στις αρχές του 2000 σε 23% το δεύτερο τετράμηνο του 2011. Το σύνολο των δραστηριοτήτων στη διατραπεζική αγορά αυξήθηκε σημαντικά στην περίοδο 2005-08 (από 14% σε 28%). Το κύριο πρόβλημα που προκύπτει από την εξάρτηση του τραπεζικού συστήματος από τη σκιώδη τραπεζική αγορά, οφείλεται στο γεγονός ότι η χρηματοδότηση του πρώτου από το δεύτερο λαμβάνει τη μορφή βραχυπρόθεσμων τίτλων και ως εκ τούτο είναι πολύ πιθανόν η εμφάνιση έλλειψης ρευστότητας και η κατάρρευση πιστωτικών ιδρυμάτων.

Τέλος, ιδιαίτερη σημασία έχει η διάρθρωση του σκιώδους τραπεζικού συστήματος στην Ευρωζώνη καθώς παρουσιάζονται μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα. Το Διάγραμμα 4 αποτυπώνει την κατανομή των στοιχείων του ενεργητικού που κατέχουν τα OFIs στις χώρες της Ευρωζώνης ως προς το σύνολό της. Το OFIs καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος στο Λουξεμβούργο, την Ιρλανδία και την Ολλανδία.

Διάγραμμα 4. Κατανομή OFIs στην Ευρωζώνη Πηγή: European Commission (2012).

Πηγές

European Commission (2012) “Shadow Banking in the Euro Area: An Overview”, Occasional Paper Series No 133/ April 2012.

FSB (2012) “Global Shadow Banking Monitoring Report 2012”, 18 November 2012.

McCulley, P. (2007) “Teton Reflections”, Global Central Bank |Focus, PIMCO, August/ September.

………………………….

Το σκιώδες τραπεζικό σύστημα και η επανεξέταση της στρατηγικής

Από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 

νομισματική πολιτική μας φθάνει στους ανθρώπους και στις επιχειρήσεις μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Άρα είναι σημαντικό να παρακολουθούμε πώς μεταβάλλεται το χρηματοπιστωτικό σύστημα με την πάροδο του χρόνου. Μία από τις αλλαγές που έχουν σημειωθεί έγκειται στο γεγονός ότι, παράλληλα με τις παραδοσιακές τράπεζες, σήμερα υπάρχουν πολλοί περισσότεροι φορείς στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των οποίων τις δραστηριότητες πρέπει να κατανοήσουμε.

Κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η οικονομία
Το καθήκον μας είναι να διατηρούμε τις τιμές σταθερές. Για να το πετύχουμε πρέπει να κατανοούμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η οικονομία. Η οικονομία μας είναι σαν μια μηχανή που αποτελείται από διαφορετικά μέρη. Ένα βασικό μέρος είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα συμβάλλει στη ροή του χρήματος στους διάφορους τομείς της οικονομίας, όταν και όπου χρειάζεται.

Μεταβαλλόμενη οικονομία, μεταβαλλόμενο χρηματοπιστωτικό σύστημα
Η οικονομία έχει αλλάξει πολύ από τότε που επανεξετάσαμε τη στρατηγική μας για τελευταία φορά, δηλαδή από το 2003. Μία από αυτές τις αλλαγές είναι ο τρόπος με τον οποίο οι επιχειρήσεις αντλούν χρηματοδότηση. Στο παρελθόν, συχνά οι επιχειρήσεις απλώς λάμβαναν δάνεια από τράπεζες. Ενώ ο τραπεζικός δανεισμός εξακολουθεί να αποτελεί πολύ σημαντική πηγή χρηματοδότησης στη ζώνη του ευρώ, άλλοι τρόποι είναι πιο συνηθισμένοι σήμερα. Για παράδειγμα, οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις χρηματοδοτούνται ολοένα περισσότερο μέσω της έκδοσης εταιρικών ομολόγων. Αυτά τα ομόλογα συχνά αγοράζονται με τη σειρά τους από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που ενεργούν όπως οι κανονικές τράπεζες, αλλά δεν υπόκεινται σε τόσο πολλούς κανόνες. Γι’ αυτό ονομάζονται «σκιώδεις τράπεζες».

Η νομισματική πολιτική μας λειτουργεί μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος
Είναι σημαντικό να παρακολουθούμε τέτοιες εξελίξεις επειδή η νομισματική πολιτική μας φθάνει στους ανθρώπους, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Γι’ αυτό το Διοικητικό Συμβούλιο συμπεριέλαβε τον σκιώδη τραπεζικό τομέα στην επανεξέταση της στρατηγικής μας.

Δεν μιλάμε πλέον μόνο για επιτόκια, αλλά και για άλλα μέσα νομισματικής πολιτικής
Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε τα μέσα νομισματικής πολιτικής μας εξαρτάται εν μέρει από το πώς λειτουργεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα για να διοχετεύει κεφάλαια σε ολόκληρη την οικονομία. Ας δούμε τα επιτόκια μας. Με την προσαρμογή των επιτοκίων μας, επηρεάζουμε το πόσο ακριβό είναι για τους ανθρώπους και τις επιχειρήσεις να δανείζονται χρήματα από τις τράπεζες. Αυτό επηρεάζει τις δαπάνες και τις επενδύσεις τους και κατ’ επέκταση την εξέλιξη των τιμών.

Αν όμως η χορήγηση δανείων από τις τράπεζες είναι λιγότερο σημαντική για όσους χρειάζονται πίστωση, επηρεάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι μεταβολές των επιτοκίων μας επηρεάζουν την ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους χρησιμοποιούμε και άλλα μέσα νομισματικής πολιτικής για να βοηθήσουμε να διατηρηθούν οι τιμές σταθερές. Παρατηρήστε, για παράδειγμα, τις αγορές στοιχείων ενεργητικού που διενεργούμε. Αγοράζοντας στοιχεία ενεργητικού – όπως εταιρικά ομόλογα – μπορούμε να καταστήσουμε φθηνότερη την άντληση χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις. Αυτό μπορεί να βοηθήσει την οικονομία και να στηρίξει τη σταθερότητα των τιμών.

Το σκιώδες τραπεζικό σύστημα μπορεί να ενέχει κινδύνους για την οικονομία
Μπορεί να είναι θετικό το ότι οι εταιρείες δεν είναι πλέον τόσο εξαρτημένες από τα τραπεζικά δάνεια όπως παλαιότερα. Αν η κατάσταση των τραπεζών δεν είναι καλή, οι τράπεζες ενδέχεται να μειώσουν τα δάνεια που χορηγούν. Αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις επιχειρήσεις που χρειάζονται πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Η ύπαρξη άλλων πηγών χρηματοδότησης μπορεί να είναι πραγματικά χρήσιμη για τις επιχειρήσεις σε τέτοιες περιπτώσεις.

Αυτό όμως ενέχει και κινδύνους. Για παράδειγμα, οι σκιώδεις τράπεζες δεν υπόκεινται σε κανονιστικές ρυθμίσεις όπως οι κανονικές τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να λαμβάνουν αποφάσεις που ενέχουν υψηλότερους κινδύνους επειδή οι κανόνες δεν είναι τόσο αυστηροί για αυτές. Αν οι αποφάσεις αυτές φέρουν ανεπιθύμητα αποτελέσματα, τα ιδρύματα αυτά μπορεί να υποστούν μεγάλες ζημίες. Αν οι σκιώδεις τράπεζες είναι αρκετά μεγάλες, οι επιπτώσεις αυτές ενδέχεται να προκαλέσουν αστάθεια σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αυτό μπορεί να βλάψει την οικονομία. Και επειδή λαμβάνουμε αποφάσεις με γνώμονα την οικονομία, αυτό επηρεάζει και τη νομισματική πολιτική μας.

Όσον αφορά το μέλλον, πώς βλέπει η ΕΚΤ το σκιώδες τραπεζικό σύστημα;
Το Διοικητικό Συμβούλιο συμπεριέλαβε το σκιώδες τραπεζικό σύστημα στην επανεξέταση της στρατηγικής του επειδή είναι σημαντικό να λαμβάνουμε υπόψη αυτές τις αλλαγές που σημειώνονται στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Συνεχίζοντας να κατανοούμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η οικονομία, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι λαμβάνουμε τις σωστές αποφάσεις για να διατηρούμε τις τιμές σταθερές.