Οι κίνδυνοι από τα υψηλά επιτόκια

 16/04/2024    01 : 39 : 07
επιτοκια
62 / 100

Τα υψηλά επιτόκια, κατά τους αναλυτές, πρόκειται να διατηρηθούν όλη τη φετινή χρονιά και στην περίπτωση που η αποκλιμάκωση ξεκινήσει νωρίτερα, δηλαδή μέσα στο έτος, τότε η αιτία θα είναι οι ανησυχίες για ύφεση ή η κρίση στις χρηματοπιστωτικές αγορές

Γράφει ο Αλέξανδρος Κασιμάτης

Οι κεντρικές τράπεζες με την επιθετική άνοδο των επιτοκίων -μπροστά στην απειλή του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού- προκάλεσαν σε οικονομίες και αγορές προβλήματα και εύθραυστες ισορροπίες που μπορεί να μεταβληθούν ανά πάσα στιγμή.

Το προφανές από την επιθετική αύξηση των επιτοκίων είναι τα επιπλέον βάρη που καλούνται να πληρώσουν οι ιδιώτες δανειολήπτες για να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους. Το πρόβλημα όμως είναι αισθητό με διάφορους τρόπους και στα εταιρικά δάνεια, κι όχι μόνον στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα. Οι συστημικές τράπεζες ανακοινώνουν αύξηση της πιστωτικής επέκτασης αλλά ταυτόχρονα παρουσιάζουν συρρίκνωση του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου, καθώς όσες επιχειρήσεις έχουν ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα αποπληρώνουν τα δάνειά τους – το έπραξαν ήδη οι Μυτιληναίος, Motor Oil, ΟΠΑΠ, Jumbo κ.ά. – ώστε να απαλλαγούν από το πρόσθετο κόστος των αυξημένων επιτοκίων.

Οι περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις που επιβίωσαν της δεκαετούς κρίσης έχουν υγιή χρηματοοικονομική διάρθρωση, ώστε να μην κοκκινίζουν τα δάνειά τους. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με όσες εταιρείες είχαν προβλήματα τα τελευταία χρόνια και αναδιαρθρώθηκε σημαντικά ο δανεισμός τους ώστε να εξυγιανθούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι εταιρείες δεν είναι σε θέση να σηκώσουν το νέο και υψηλό κόστος του δανεισμού, καθώς τώρα το Euribor είναι πάνω από το επίπεδο του 3%, με αποτέλεσμα το συνολικό επιτόκιο που καλούνται να πληρώσουν να είναι της τάξης του 6-7%, αν όχι και υψηλότερο. Οπότε η τύχη αυτών των επιχειρήσεων είναι και πάλι στα χέρια των τραπεζών, που πρέπει να αποφασίσουν πώς θα τις διαχειριστούν στην τρέχουσα συγκυρία.

Το ίδιο όμως το τραπεζικό σύστημα διεθνώς, είναι φορτωμένο από τα προηγούμενα χρόνια με ομόλογα που έχουν χαμηλά επιτόκια και για αυτό είναι σε δυσχερή θέση. Καθηγητής Οικονομικών του Stanford σε άρθρο που έγραψε στους FT παρουσίασε τα αποτελέσματα stress test που έκανε με άλλους ακαδημαϊκούς στις αμερικανικές τράπεζες. Η έρευνα των καθηγητών κατέληξε ότι η αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων που είχαν στα μέσα Μαρτίου οι αμερικανικές τράπεζες ήταν κατά 2 τρισ. δολάρια χαμηλότερη από τις τιμές που έχουν καταχωρήσει στα βιβλία τους.

Με αποτίμηση σε τρέχουσες τιμές (mark to market) τα περιουσιακά στοιχεία όλων των τραπεζών στις ΗΠΑ θα μειώνονταν κατά μέσο όρο 10%, με το χειρότερο 5% των τραπεζών να παρουσιάζει μείωση 20%. Η έρευνα έδειξε ακόμη ότι σε ένα υποθετικό σενάριο, όπου αποσύρονταν οι μισές ανασφάλιστες καταθέσεις, τότε σχεδόν 190 τράπεζες στις ΗΠΑ με ενεργητικό 300 δισ. θα αντιμετώπιζαν την πιθανότητα τα περιουσιακά τους στοιχεία σε mark to market τιμές, να μην επαρκούν για να πληρωθούν όλες οι ασφαλισμένες καταθέσεις. Γι’ αυτό και οι αμερικανικές αρχές αντιδρούν έγκαιρα και ασφαλίζουν άμεσα τις καταθέσεις κάθε τράπεζας που “παραπατά”, ώστε να μη λάβει διαστάσεις bank run.

Ωστόσο, αν οι τράπεζες διαθέτουν την απαραίτητη ρευστότητα και διακρατήσουν ως τη λήξη τα ομόλογα, τότε θα ανακτήσουν πλήρως το κεφάλαιό τους. Αρκεί να μη χρειαστεί για κάποιο λόγο να βγουν πωλητές σε αυτά τα ομόλογα, γιατί τότε ένα μικρό τμήμα της διαφοράς των 2 τρισ. που εντόπισε το stress test θα εμφανιστεί στο ταμείο.

div#stuning-header .dfd-stuning-header-bg-container {background-color: #5dacee;background-size: initial;background-position: top center;background-attachment: initial;background-repeat: initial;}#stuning-header div.page-title-inner {min-height: 450px;}#main-content .dfd-content-wrap {margin: 0px;} #main-content .dfd-content-wrap > article {padding: 0px;}@media only screen and (min-width: 1101px) {#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars {padding: 0 0px;}#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars > #main-content > .dfd-content-wrap:first-child,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars > #main-content > .dfd-content-wrap:first-child {border-top: 0px solid transparent; border-bottom: 0px solid transparent;}#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width #right-sidebar,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width #right-sidebar {padding-top: 0px;padding-bottom: 0px;}#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars .sort-panel,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars .sort-panel {margin-left: -0px;margin-right: -0px;}}#layout .dfd-content-wrap.layout-side-image,#layout > .row.full-width .dfd-content-wrap.layout-side-image {margin-left: 0;margin-right: 0;}