ΕΝΦΙΑ: Τα 6 συνηθέστερα λάθη στο Ε9 και πώς διορθώνονται

 13/04/2024    09 : 11 : 20
ακινητα
65 / 100

Στενεύουν πλέον τα χρονικά περιθώρια για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους οι οποίοι οφείλουν να υποβάλουν φέτος τροποποιητικές δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9).

Σύμφωνα με τροπολογία που κατέθεσε στη Βουλή προχθές το απόγευμα η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων αυτών μετακινήθηκε προς τα πίσω κατά 23 ημέρες και λήγει πλέον στις 8 Μαρτίου 2024, αντί στις 31 Μαρτίου 2024, που προβλεπόταν μέχρι πρότινος.

Τα νέα πιο σφικτά χρονικά περιθώρια ισχύουν συγκεκριμένα για όσους φορολογούμενους πρέπει να συμπληρώσουν και να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 για να διορθώσουν λάθη ή παραλείψεις που έχουν γίνει στην αποτύπωση των ακινήτων περιουσιακών τους στοιχείων στα Ε9 των προηγουμένων ετών, ώστε να μην επιβαρυνθούν άδικα με υπέρογκες χρεώσεις στα εκκαθαριστικά του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) του 2024, τα οποία θα εκδοθούν πιθανότατα τον προσεχή μήνα Μάρτιο.

Ισχύουν όμως και για όσους υποχρεούνται να υποβάλουν Ε9 έτους 2024 για να δηλώσουν μεταβολές που επήλθαν στην ακίνητη περιουσία τους κατά τη διάρκεια του 2023, όπως, για παράδειγμα, η προσθήκη νέου ακινήτου λόγω αγοράς ή απόκτησης μέσω δωρεάς, γονικής παροχής ή κληρονομιάς, η διαγραφή ακινήτου λόγω πώλησης ή άλλης μεταβίβασής του, η μείωση ή αύξηση ποσοστού συνιδιοκτησίας, λόγω μεταβίβασης ή απόκτησης ποσοστού, η συνένωση ψιλής κυριότητας με επικαρπία, η αύξηση του αριθμού των τετραγωνικών μέτρων των κύριων χώρων λόγω μετατροπής βοηθητικών ή ημιυπαίθριων χώρων σε χώρους κύριας χρήσης, η αύξηση της επιφάνειας των κύριων χώρων ενός ακινήτου λόγω νομιμοποίησης αυθαίρετων κτισμάτων, η αλλαγή της κατάστασης ενός κτίσματος από ημιτελές σε αποπερατωμένο λόγω ολοκλήρωσης της κατασκευής του, η μετατροπή ενός ακινήτου από αποπερατωμένο σε ημιτελές λόγω καταστροφής του από πλημμύρα, πυρκαγιά ή σεισμό κ.λπ.

Φέτος, πάντως, μερικές δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες που πραγματοποίησαν αγοραπωλησίες ακινήτων στο δεύτερο εξάμηνο του 2023 δεν θα χρειαστεί να υποβάλουν Ε9, καθώς οι τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 με τις μεταβολές στα ακίνητά τους συμπληρώθηκαν αυτόματα μέσω ενημέρωσης από την ηλεκτρονική εφαρμογή myProperty όπου υπέβαλαν τις δηλώσεις φορολογίας μεταβιβάσεων ακινήτων.

Η υποβολή των εμπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 έτους 2024 μπορεί να γίνει στην ηλεκτρονική εφαρμογή «Δήλωση Ε9/ΕΝΦΙΑ» στην ψηφιακή πύλη της ΑΑΔΕ.

Η διαδικασία εντοπισμού και διόρθωσης των λαθών
Όσοι φορολογούμενοι έχουν διαπιστώσει ότι διέπραξαν λάθη ή υπέπεσαν σε παραλείψεις όταν είχαν δηλώσει τα στοιχεία των ακινήτων τους στα έντυπα Ε9 και εξαιτίας αυτών των λαθών ή των παραλείψεων κινδυνεύουν να χρεωθούν άδικα με επιπλέον ΕΝΦΙΑ για το έτος 2024, θα πρέπει πλέον σύντομα να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις, υποβάλλοντας τροποποιητικές δηλώσεις Ε9. Έτσι θα αποφύγουν τον κίνδυνο τα λάθη και οι παραλείψεις τους να μεταφερθούν στα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ του έτους 2024 και να τους στοιχίσουν πρόσθετες επιβαρύνσεις. Στην ουσία θα καταφέρουν να προκαλέσουν σημαντική μείωση του ΕΝΦΙΑ του 2024, ο οποίος θα προέκυπτε αν δεν γίνονταν οι διορθώσεις.

Τα πιο συχνά λάθη στη συμπλήρωση του Ε9 που μπορεί να προκαλέσουν άδικες υπερχρεώσεις, με σημαντικού ύψους επιπλέον ποσά ΕΝΦΙΑ, καθώς και οι οδηγίες για να διορθωθούν έχουν αναλυτικά ως εξής:

Μη ορθή συμπλήρωση στοιχείων για ημιτελή κτίσματα. Οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους κενά ημιτελή κτίσματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ρεύμα, δικαιούνται έκπτωσης 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα συγκεκριμένα κτίσματα. Προκειμένου να υπολογιστεί η έκπτωση κατά 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί σε κενό ημιτελές κτίσμα το οποίο δεν έχει ποτέ ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα, ο φορολογούμενος πρέπει, κατά την αναγραφή των στοιχείων του συγκεκριμένου κτίσματος στον πίνακα 1 του Ε9, να έχει συμπληρώσει, οπωσδήποτε, και τις ακόλουθες ενδείξεις:

Στη στήλη 10 του πίνακα 1 πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό αριθμό 99 που σημαίνει «ημιτελές κτίσμα».
Στη στήλη 30 του πίνακα 1 πρέπει να έχει συμπληρώσει την ένδειξη ΟΧΙ εάν το ημιτελές κτίσμα είναι «μη ηλεκτροδοτούμενο» ή την ένδειξη ΝΑΙ, εάν το ημιτελές κτίσμα ηλεκτροδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα. Στην περίπτωση συμπλήρωσης της ένδειξης «ΝΑΙ» στη στήλη 30 θα πρέπει να έχει αναγραφεί και ο αριθμός της εργοταξιακής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη στήλη 31 του πίνακα

1. Στη στήλη 32 «ειδική κατηγορία» του πίνακα 1 πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό 8 που σημαίνει ότι το δηλούμενο κτίσμα είναι «κενό». Εάν στο Ε9 που απεικονίζει την εικόνα της ακίνητης περιουσίας την 1η-1-2024 δεν εμφανίζεται συμπληρωμένη έστω και μία από τις τρεις αυτές ενδείξεις, τότε η προβλεπόμενη από τον νόμο έκπτωση 60% στον αναλογούντα ΕΝΦΙΑ δεν θα υπολογιστεί στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ του έτους 2024. Για να κερδίσει την έκπτωση ο φορολογούμενος, πρέπει να υποβάλει τροποποιητική δήλωση Ε9 για το 2024 στην οποία οφείλει να αναγράψει ξανά όλα τα στοιχεία του ημιτελούς κτίσματος και ταυτόχρονα να συμπληρώσει και τις παραπάνω στήλες του πίνακα 1 (στήλες 10, 30 και 32 αν πρόκειται για μη ηλεκτροδοτούμενο ή 10, 30, 31 και 32 εάν πρόκειται για ηλεκτροδοτούμενο με εργοταξιακό ρεύμα).

2. Παραλείψεις και λάθη στην αναγραφή των στοιχείων των κτισμάτων που βρίσκονται μέσα σε αγροτεμάχια. Υπάρχει κίνδυνος ο φορολογούμενος να χρεωθεί με υπέρογκο φόρο για ένα αγροτεμάχιο με κτίσμα που κατέχει και δήλωσε στο Ε9. Για να εξαλείψει το λάθος και να αποφύγει την άδικη χρέωση θα πρέπει να προσέξει τι στοιχεία αναγράφονται στο Ε9 για το συγκεκριμένο κτίσμα. Η νομοθεσία για τον ΕΝΦΙΑ προβλέπει ότι σε περίπτωση κατά την οποία μέσα σε ένα αγροτεμάχιο υφίσταται κτίσμα το οποίο χρησιμοποιείται ως κατοικία, ο φόρος του αγροτεμαχίου πενταπλασιάζεται. Αν το κτίσμα δεν είναι κατοικία, αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή επαγγελματική στέγη, ο φόρος δεν πενταπλασιάζεται. Σύμφωνα τώρα με τις οδηγίες μηχανογραφικής επεξεργασίας των δηλώσεων Ε9 που έχει εκδώσει η ΑΑΔΕ, σε περίπτωση κατά την οποία στον πίνακα 2 του Ε9 έχει συμπληρωθεί η στήλη της συνολικής επιφάνειας κτισμάτων που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο (η στήλη 17), αλλά δεν έχει συμπληρωθεί η κατηγορία του ακινήτου (στη στήλη 17α ή 17β ή 17γ), τότε θεωρείται ότι επί του αγροτεμαχίου βρίσκεται κατοικία! Συνεπώς, αν ο φορολογούμενος έχει αγροτεμάχιο μέσα στο οποίο υπάρχει κάποιο κτίσμα, το οποίο δεν είναι κατοικία αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή κτίριο επαγγελματικής στέγης, πρέπει να ελέγξει εάν στο Ε9 έχει συμπληρώσει μία από τις στήλες 17α ή 17β ή 17γ.

Αν αυτό δεν συμβαίνει, τότε σημαίνει ότι έχει παραλείψει να δηλώσει ορθά το είδος του κτίσματος. Στην περίπτωση αυτή το μηχανογραφικό σύστημα της ΑΑΔΕ θα εκλάβει το κτίσμα ως «κατοικία» και κατά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2024 ο φόρος του αγροτεμαχίου θα πενταπλασιαστεί. Για να προληφθεί και να αποφευχθεί η άδικη επιπλέον χρέωση στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ του 2024 ο φορολογούμενος πρέπει να υποβάλει διορθωτική-τροποποιητική δήλωση Ε9 έτους 2024, στην οποία οφείλει να ξαναδηλώσει το αγροτεμάχιο και να συμπληρώσει ορθά την κατηγορία του κτίσματος που βρίσκεται εντός του αγροτεμαχίου, συμπληρώνοντας κατά περίπτωση είτε τη στήλη 17α, είτε τη στήλη 17β, είτε τη στήλη 17γ.

Με τον τρόπο αυτό, ο φόρος που αναλογεί στο αγροτεμάχιο δεν θα πενταπλασιαστεί και ουσιαστικά ο ΕΝΦΙΑ που θα κληθεί να πληρώσει για το αγροτεμάχιο θα είναι μειωμένος κατά 80% σε σύγκριση με τον ΕΝΦΙΑ που θα πλήρωνε για το συγκεκριμένο ακίνητό του, εάν δεν έβρισκε και δεν διόρθωνε το λάθος στο φετινό Ε9.

3. Παραλείψεις στη συμπλήρωση των στοιχείων για τα εμπράγματα δικαιώματα. Υπάρχουν περιπτώσεις φορολογουμένων που έχουν την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία επί ακινήτων και κινδυνεύουν να χρεωθούν με επιπλέον ΕΝΦΙΑ, επειδή στο Ε9 δεν δήλωσαν ψιλή κυριότητα ή επικαρπία αλλά πλήρη κυριότητα, αναγράφοντας τον κωδικό 1 αντί των κωδικών 2 ή 3 στις σχετικές στήλες του Ε9, ή παραλείποντας να αναγράψουν κάποιον κωδικό στις συγκεκριμένες στήλες. Σε κάθε τέτοια περίπτωση, κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ δεν υπολογίζεται η έκπτωση επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, η οποία προβλέπεται σε περίπτωση ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή, καθώς θεωρείται αυτόματα ότι το ακίνητο ανήκει στον δηλούντα κατά πλήρη κυριότητα.

Το λάθος αυτό μπορεί να εντοπιστεί και να εξαλειφθεί με έναν απλό έλεγχο στον κωδικό που αναγράφεται στη στήλη 15 ή στη στήλη 19 του πίνακα 1 του Ε9 του 2024, αν πρόκειται για κτίσμα ή οικόπεδο εντός σχεδίου ή στη στήλη 18 του πίνακα 2 του Ε9, αν πρόκειται για αγροτεμάχιο. Αν όντως εντοπιστεί κάποιο λάθος σε μια από τις στήλες αυτές θα πρέπει να υποβληθεί τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 και να ξαναδηλωθούν τα στοιχεία του ακινήτου, με ορθή συμπλήρωση της στήλης που αφορά το εμπράγματο δικαίωμα.

4. Παραλείψεις και λάθη στα στοιχεία για τα ποσοστά συνιδιοκτησίας. Σε περίπτωση μη αναγραφής ποσοστού συνιδιοκτησίας ή αναγραφής λανθασμένου ποσοστού συνιδιοκτησίας, το μηχανογραφικό σύστημα της ΑΑΔΕ υπολογίζει τον ΕΝΦΙΑ θεωρώντας ότι το ποσοστό συνιδιοκτησίας είναι 100%, δηλαδή ότι όλο το ακίνητο ανήκει στον φορολογούμενο, οπότε καταλογίζει στον ίδιο φορολογούμενο ολόκληρο τον ΕΝΦΙΑ του ακινήτου.

Αν, για παράδειγμα, το ακίνητο ανήκει στον φορολογούμενο κατά 50% κι αυτός έχει ξεχάσει να δηλώσει το ποσοστό συνιδιοκτησίας ή έχει δηλώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, τότε θα χρεωθεί για το συγκεκριμένο ακίνητο με ΕΝΦΙΑ σημαντικά υψηλότερο από αυτόν που του αναλογεί πραγματικά για το εν λόγω ακίνητο.

Για να αποφευχθεί μια τέτοια άδικη υπερχρέωση στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ του 2024, θα πρέπει ο φορολογούμενος να ανατρέξει στο Ε9 που αποτυπώνει την περιουσιακή του κατάσταση την 1η-1-2024 και να ελέγξει εάν έχει παραλείψει εντελώς να αναγράψει το ποσοστό συνιδιοκτησίας ή εάν έχει αναγράψει λάθος ποσοστό. Σε περίπτωση εντοπισμού παράλειψης ή λάθους πρέπει να υποβάλει τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 στην οποία το ακίνητο πρέπει να δηλωθεί ξανά με συμπληρωμένο το σωστό ποσοστό συνιδιοκτησίας στην αντίστοιχη στήλη (στη στήλη 16 του πίνακα 1 αν πρόκειται για κτίσμα, στη στήλη 19 του πίνακα 1 αν πρόκειται για οικόπεδο εντός σχεδίου ή στη στήλη 20 του πίνακα 2 αν πρόκειται για εδαφική έκταση εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού).

5. Λανθασμένη αναγραφή των στοιχείων για τις επιφάνειες των κύριων και των βοηθητικών χώρων του ακινήτου.

Συνηθέστερο λάθος που διαπράττουν οι φορολογούμενοι είναι η καταχώρηση βοηθητικών χώρων ως κύριων. Στις περιπτώσεις αυτές χρεώνεται κανονικός φόρος ανά τετραγωνικό μέτρο και όχι ο μειωμένος κατά 90% σε σχέση με τον φόρο που αναλογεί σε χώρο κύριας χρήσης. Συχνά επίσης έχει παρατηρηθεί η δήλωση των υπογείων επιφανειών ακινήτων ως χώρων κύριας χρήσης ή του παταριού που επικοινωνεί με εσωτερική κλίμακα μαζί με τους κύριους χώρους του ακινήτου. Επίσης έχουν παρατηρηθεί λάθη που αφορούν την αναγραφή περισσότερων τετραγωνικών μέτρων για τις επιφάνειες των κύριων ή και των βοηθητικών χώρων.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι αναγκαία η υποβολή τροποποιητικής δήλωσης Ε9 για την αποκατάσταση των λαθών. Συγκεκριμένα, το ακίνητο για το οποίο έχουν γίνει τα λάθη θα πρέπει να ξαναδηλωθεί με αναγραφή του σωστού αριθμού τετραγωνικών μέτρων τόσο για τους κύριους όσο και για τους βοηθητικούς χώρους.

6. Λάθη στη δήλωση της παλαιότητας. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, για κτίρια που ανεγέρθηκαν προ του 1930 εφαρμόζεται μειωτικός συντελεστής παλαιότητας 0,8. Δηλαδή για τα ακίνητα αυτά προβλέπεται έκπτωση 20% στον ΕΝΦΙΑ. Επιπλέον για κτίρια με παλαιότητα άνω των 100 ετών εφαρμόζεται συντελεστής παλαιότητας 0,6, δηλαδή ισχύει έκπτωση 40% στον ΕΝΦΙΑ. Τυχόν μη ορθή δήλωση του έτους κατασκευής για παλαιό κτίσμα πρέπει να διορθωθεί με τροποποιητική δήλωση Ε9 έτους 2024, ώστε να κερδηθεί η ανάλογη έκπτωση. Σημειώνεται ότι, σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, αν τα λάθη ξεκινούν από δηλώσεις Ε9 παρελθόντων ετών (2014-2023), τότε θα πρέπει οι διορθώσεις να ξεκινήσουν από το πρώτο εκ των ετών αυτών, ώστε ο ΕΝΦΙΑ να μειωθεί αναδρομικά για τα συγκεκριμένα έτη.

ΠΗΓΗ

div#stuning-header .dfd-stuning-header-bg-container {background-color: #5dacee;background-size: initial;background-position: top center;background-attachment: initial;background-repeat: initial;}#stuning-header div.page-title-inner {min-height: 450px;}#main-content .dfd-content-wrap {margin: 0px;} #main-content .dfd-content-wrap > article {padding: 0px;}@media only screen and (min-width: 1101px) {#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars {padding: 0 0px;}#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars > #main-content > .dfd-content-wrap:first-child,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars > #main-content > .dfd-content-wrap:first-child {border-top: 0px solid transparent; border-bottom: 0px solid transparent;}#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width #right-sidebar,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width #right-sidebar {padding-top: 0px;padding-bottom: 0px;}#layout.dfd-portfolio-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars .sort-panel,#layout.dfd-gallery-loop > .row.full-width > .blog-section.no-sidebars .sort-panel {margin-left: -0px;margin-right: -0px;}}#layout .dfd-content-wrap.layout-side-image,#layout > .row.full-width .dfd-content-wrap.layout-side-image {margin-left: 0;margin-right: 0;}